Pierwszą drużyną harcerską, która powstała na obszarze dzisiejszych Katowic i przetrwała do roku 1939 była Męska Drużyna im. Bolesława Chrobrego utworzona 6 czerwca 1920 roku w Załężu przez Stanisława Sapę. Wkrótce powstały inne: w Bogucicach, Dębie, Giszowcu, Janowie, Nikiszowcu, Zawodziu, Piotrowicach, Dąbrówce Małej. Były to drużyny męskie i żeńskie. Jednak po plebiscycie, a szczególnie po trzecim powstaniu śląskim większość z nich rozwiązała się. Dopiero po włączeniu do Polski w 1922 roku części Górnego Śląska drużyny te wznawiały działalność oraz powstały nowe.
W maju 1922 roku Marian Pawłowski wraz z grupą załęskich harcerzy, uczniów gimnazjum zaczął organizować w dzisiejszym śródmieściu Katowic zastęp harcerski, który po kilku miesiącach przekształcił się w gimnazjalną 1 Męską Drużynę Harcerską im. Tadeusza Kościuszki. W czerwcu 1922 roku powstała 2 MDH im. Zawiszy Czarnego, w październiku tego samego roku rozpoczęły pracę 3 MDH im. Karola Chodkiewicza przy szkole wydziałowej i 4 MDH im. ks. Józefa Poniatowskiego przy gimnazjum miejskim. W tym samym roku powstały także drużyny żeńskie w Janowie i Małej Dąbrówce.
Wszystkie śląskie drużyny harcerskie podlegały w tym czasie bezpośrednio komendantom tzw. okręgów, męskiego i żeńskiego. Drużyn ciągle przybywało, gdy ich liczba uniemożliwiała sprawne koordynowanie działalności przez komendy okręgów naczelne władze harcerskie powołały do życia komendy hufców przekształcając komendy okręgów w komendy chorągwi.
We wrześniu 1923 roku powstał Katowicki Hufiec Męski, jego komendantem został Jan Grzbiela. Hufiec obejmował swoim zasięgiem miasto Katowice - dzisiejsze śródmieście i powiat oraz część powiatu tyskiego, w momencie powstania tworzyło go pięć drużyn. 15 lutego 1924 roku powstał Hufiec Żeński, który tworzyły drużyny: im. Królowej Kingi przy miejskim gimnazjum żeńskim, im. Emilii Plater przy szkole wydziałowej, im. Królowej Jadwigi w Załężu i przy szkole powszechnej w Ligocie. Hufcową Katowickiego Hufca Żeńskiego została Maria Świątkówna.
Wzrost ilości drużyn ograniczony był początkowo brakiem własnej kadry instruktorskiej, na jej wykształcenie trzeba było czasu. W ciągu sześciu lat przybyło w hufcu męskim pięć drużyn, po jednej w śródmieściu, Ligocie, Bogucicach, Dębie i Panewnikach. W 1937 roku było tych drużyn już dwadzieścia, dziewięć w śródmieściu, pozostałe w innych dzielnicach poza wymienionymi także w Zawodziu, Brynowie, Załęskiej Hałdzie, Kolonii Mościckiego oraz w Dąbrówce Małej. Pod względem liczebności hufiec wysunął się na drugie miejsce w Śląskiej Chorągwi grupującej wówczas 23 hufce. W 1939 roku na terenie Katowic działały już cztery hufce: Śródmieście, Bogucice, Załęże i Ligota. Skupiały 21 drużyn harcerskich, 9 skautowych, 8 kręgów starszoharcerskich, 18 gromad zuchowych z 1105 harcerzami i 416 zuchami. Z tym stanem liczebnym Katowice wysunęły się na pierwsze miejsce w Chorągwi.
Podobnie przebiegał rozwój hufca żeńskiego, w ciągu czterech lat od jego powstania liczba drużyn wzrosła tylko o trzy. Były to drużyny w Dębie, Bogucicach, Janowie, przy drużynach powstawały również gromady zuchowe. Od 1934 roku na terenie miasta działały dwa hufce: ogólnomiejski i gimnazjalny nieco później powstał hufiec ligocki. W 1939 roku na terenie Katowic działało 29 żeńskich drużyn harcerskich, jeden krąg starszoharcerski, osiem gromad zuchowych.
Katowickimi hufcami od momentu ich powstania do wybuchu II wojny światowej kierowali między innymi dr Józef Bielec - komendant Śląskiej Chorągwi Harcerzy w latach 1938-39 zamordowany w ZSRR jeniec obozu w Straobielsku, Leon Marszałek - ostatni naczelnik Szarych Szeregów, Wanda Jordanówna - komendantka Śląskiej Chorągwi Harcerzy i Śląskiej Chorągwi Harcerek, przewodnicząca Zarządu Śląskiego Okręgu ZHP, Zofia Tworkowska - ostatnia przedwojenna komendantka Śląskiej Chorągwi Harcerek, Adela Korczyńska - komendantka tajnej Śląskiej Organizacji Harcerek, komendantka Wojskowej Służby Kobiet w Śląskim Okręgu Związku Walki Zbrojnej.
Gdy w 1938 roku w Europie narastało napięcie w stosunkach międzynarodowych w związku z agresywną polityką hitlerowskich Niemiec, w Polsce zaczęto przygotowywać się do wojny. Także komendy harcerskich hufców dostosowywały programy pracy drużyn do nowych potrzeb. Młodzież, która ukończyła piętnaście lat zaczęto przygotowywać do pełnienia w przypadku wybuchu wojny służby pomocniczej w obronie kraju. Szkolenie prowadzono w zakresie pełnienia służby przeciwpożarowej, przeciwlotniczej, przeciwgazowej, informacyjnej; łącznościowej, zaopatrzeniowej, sanitarnej i innych. Przeszkoloną młodzież objęto wewnątrz organizacyjną formacją nazwaną pogotowiem harcerskim. Jego komendantami w hufcach zostali komendanci i komendantki hufców. Wybuch wojny 1 września 1939 roku zastał wiele katowickich harcerek i harcerzy w patrolach porządkowych i sanitarnych, w punktach pomocy uchodźcom z obszarów przygranicznych, w centrach łączności, na posterunkach obserwacyjno-meldunkowych obrony przeciwlotniczej i przeciwgazowej, a w dniu wkroczenia agresora do Katowic, 4 września w ochotniczych oddziałach samoobrony, broniących wojskom niemieckim dostępu do miasta, między innymi na wieży spadochronowej w Parku Kościuszki. Działania wojenne we wrześniu 1939 roku pociągnęły za sobą wiele ofiar, także wśród katowickich harcerek i harcerzy.
Przed wybuchem wojny ustalono, że w przypadku okupacji harcerstwo przejdzie do podziemia i kierować nim będą komendantki i komendanci pogotowii harcerskich. Gdy ustały działania wojenne przystąpili oni do organizowania tajnego harcerstwa. Jego ogniwa powstawały zresztą spontanicznie z inicjatywy samych harcerek i harcerzy tak jak utworzony przez harcerzy 4 MDH im. Józefa Poniatowskiego tajny zastęp "Birkuty". W tym pierwszym okresie okupacji, od września 1939 roku do grudnia 1940 roku tajnym harcerstwem katowickim kierowali: hm Paweł Tendyra hufcem Katowice-Miasto, phm. Walerian Woźnicki - hufcem Katowice-Ligota, Władysław Wiechuła hufcem Katowice-Powiat. Hufcem żeńskim przez całą okupację kierowała załęska harcerka Weronika Cubertówna. Działalność konspiracyjna pociągnęła za sobą dotkliwe represje ze strony władz okupacyjnych, w ich wyniku dokonano reorganizacji, od 1941 roku na terenie Katowic i powiatu działał jeden hufiec pod kierownictwem hm. Czesława Grajka. Aresztowania i wyroki śmierci nieprzerwanie prześladowały harcerskich działaczy konspiracyjnych. Komenda Śląskiej Chorągwi Szarych Szeregów chcąc chronić bardzo już przetrzebione przez okupanta harcerskie kadry postanowiła nie organizować niebezpiecznych spektakularnych akcji bojowych i wstrzymać przyjmowanie do tajnych ogniw chłopców w wieku poniżej piętnastu lat. Starsi, z reguły żołnierze Armii Krajowej, uczestniczyli jednak w przeprowadzanych przez nią operacjach. Także ta katowicka harcerska młodzież, którą losy wojny rzuciły poza Śląsk gdziekolwiek się znalazła dawała dowody swej gotowości służby dla Polski.
W 1945 roku, gdy tylko przesunęła się linia frontu, w mieście zaczęły odradzać się przedwojenne i powstawać nowe drużyny harcerskie, zgodnie z międzywojenną strukturą odrębnie organizowali się harcerze i harcerki. Katowicki hufiec harcerzy zorganizowany został na początku lutego 1945 roku przez hm. Czesława Grajka, w tym samym czasie powstał hufiec Katowice-Ligota. W kwietniu powstały trzy katowickie hufce żeńskie. Rozpoczęta w październiku 1948 roku akcja łączenia hufców żeńskich z męskimi zakończyła się we wrześniu 1949 roku. Od tego czasu hufce: Katowice I z hufcowym phm. Bogdanem Szaflikiem i Katowice-Ligota ze Stanisławem Adamskim na czele, były hufcami koedukacyjnymi. W 1950 roku harcerstwo decyzją ówczesnych władz państwowych włączono do Związku Młodzieży Polskiej jako Organizację Harcerską ZMP skupiającą jedynie dzieci w wieku od 9 do 14 lat. Wydarzenia społeczno-polityczne roku 1956 spowodowały zmianę tej sytuacji, w wyniku łódzkiego zjazdu działaczy harcerskich w grudniu 1956 roku doszło do wyodrębnienia samodzielnej organizacji zrzeszającej dzieci, młodzież i instruktorów i przywrócenia jej tradycyjnej nazwy Związek Harcerstwa Polskiego.
W październiku 1956 roku w Katowicach rozpoczęły działalność trzy hufce: Katowice-Zachód, Katowice-Wschód i Katowice-Ligota, w grudniu doszło do połączenia się hufców Zachód i Wschód, które w 1966 roku ponownie się rozdzieliły. Pierwszy z nich przyjął 6 września 1969 roku imię Bohaterów Wieży Spadochronowej, w 1960 roku w granicach administracyjnych miasta znalazł się też Hufiec Szopienice.
26 sierpnia 1975 roku doszło do połączenia wszystkich katowickich hufców w jeden imienia Bohaterów Wieży Spadochronowej. W tym stanie organizacyjnym działa on do dnia dzisiejszego.
Związek Harcerstwa Polskiego